Mỹ không còn là "thiên đường đầu tư" duy nhất?
Bạn còn nhớ cảm giác hồi hộp khi mở bảng điện tử mỗi sáng, chỉ để thấy S&P 500 lại xanh lè? Tôi nhớ.
Suốt hơn một thập kỷ, phố Wall là nơi ai cũng muốn đặt tiền. Nhưng giờ đây, không khí đã khác.Hồi đầu tháng, tôi ngồi cà phê với một anh bạn làm quỹ đầu tư. Anh ấy bảo: "Mày biết không, tao đang chuyển dần ra khỏi Mỹ.Lần đầu tiên sau 15 năm." Câu chuyện của ảnh không phải cá biệt. Bank of America vừa công bố khảo sát cho thấy 73% nhà đầu tư toàn cầu tin rằng "thời kỳ đỉnh cao" của chứng khoán Mỹ đã qua.Con số này cao kỷ lục kể từ năm 2001.| Chỉ số | Mỹ (S&P 500) | Châu Âu (STOXX 600) | Trung Quốc (CSI 300) |
|---|---|---|---|
| Biến động từ đầu năm 2025 | -10% | +8% | +15% |
| Dòng vốn ròng Q1/2025 | -45 tỷ USD | +28 tỷ USD | +52 tỷ USD |
| Tỷ lệ nhà đầu tư lạc quan | 28% | 45% | 61% |
Ba yếu tố chính đang đẩy dòng tiền rời khỏi Mỹ: thứ nhất, chính sách thuế quan khó lường của ông Trump đang bóp nghẹt niềm tin doanh nghiệp; thứ hai, châu Âu bất ngờ tăng chi tiêu quốc phòng sau khi Mỹ giảm giúp Ukraine; thứ ba, và quan trọng nhất, sự trỗi dậy của AI ngoài nước Mỹ. DeepSeek xuất hiện như một cú tát vào mặt những ai cho rằng chỉ có Thung lũng Silicon mới làm được AI.
Mô hình R1 của họ, với chi phí huấn luyện chỉ 294.000 USD (so với 500 triệu USD của GPT-5), đã khiên cổ phiếu công nghệ Mỹ lao dốc hồi tháng 1. Nhưng đừng vội kết luận.Có hai giao dịch "lặng lẽ" đang âm thầm bùng nổ, và chúng không liên quan gì đến cổ phiếu công nghệ Mỹ. Nếu bạn còn nhớ câu chuyện về những người bạn Trung Quốc của tôi, hãy đợi đến phần tiếp theo.Cuộc chơi công nghệ sinh học Ai đang âm thầm gom hàng?
Hãy tưởng tượng bạn là một nhà đầu tư thông thái. Bạn thấy AI đang hot, nhưng ai cũng nhìn vào đó.
Vậy đâu là nơi dòng tiền lớn thực sự chảy vào mà ít người để ý? Câu trả lời: công nghệ sinh học Trung Quốc.Tháng 5 vừa rồi, Pfizer chi 1,25 tỷ USD để mua bản quyền một loại thuốc ung thư từ 3SBio của Trung Quốc. Chưa dừng lại, họ còn đầu tư thêm 100 triệu USD vào cổ phiếu của công ty này.Chỉ vài tuần sau, Bristol-Myers Squibb chi tới 11,5 tỷ USD cho BioNTech để mua lại bản quyền một loại thuốc ung thư mà BioNTech từng mua từ Biotheus (Trung Quốc) năm 2023.| Công ty | Giá cổ phiếu tăng từ đầu năm 2025 | Thỏa thuận liên quan |
|---|---|---|
| 3SBio | +283% | Pfizer trả 1,25 tỷ USD |
| RemeGen | +270% | Được các công ty đa quốc gia tiếp cận |
| Duality Biotherapeutics | +189% (từ ngày niêm yết 15/4) | IPO thành công tại Hồng Kông |
| Jiangsu Hengrui Pharmaceuticals | +56% (25% ngày đầu + 31% sau đó) | Hợp tác phát triển thuốc |
Tôi có một người bạn làm trong ngành dược. Anh ấy kể rằng các công ty dược phương Tây đang "đi săn" ở Trung Quốc như đi chợ.
Lý do: chi phí nghiên cứu chỉ bằng 1/3 so với Mỹ, tốc độ thử nghiệm lâm sàng nhanh hơn nhờ tiếp cận bệnh nhân dễ dàng, và quan trọng nhất, chất lượng đã được chứng minh. Số liệu từ Bloomberg cho thấy chỉ số Hang Seng Biotech đã tăng hơn 60% từ đầu năm 2025, vượt xa mức tăng 17% của cổ phiếu công nghệ Trung Quốc.Trong quý 1/2025, giá trị M&A liên quan đến biotech Trung Quốc đạt 36,9 tỷ USD - chiếm hơn một nửa tổng giá trị M&A biotech toàn cầu (67,5 tỷ USD). Chuyên gia Nicholas Chui của Franklin Templeton chỉ ra một yếu tố thú vị: làn sóng "hồi hương" của các nhà khoa học Trung Quốc từ Mỹ.Họ mang về kiến thức, kinh nghiệm và mạng lưới quan hệ. Đây không còn là "chảy máu chất xám" mà là "thu hút chất xám".Nhưng liệu đà tăng này có bền vững? Bank of America cảnh báo một số nhà đầu tư đang cân nhắc chốt lời.Vậy đâu là cơ hội thực sự? Tôi sẽ kể bạn nghe ở phần sau.DeepSeek Ngựa ô hay kẻ phá bĩnh?
Có một câu chuyện tôi thích kể cho các bạn trẻ mới vào nghề. Đó là câu chuyện về Liang Wenfeng, 40 tuổi, nhà sáng lập DeepSeek.
Trước năm 2025, hầu như không ai biết đến ông. Sau tháng 1/2025, ông trở thành tỷ phú với tài sản 11,5 tỷ USD, lần đầu góp mặt trong danh sách 100 người giàu nhất Trung Quốc ở vị trí thứ 34.Cú đột phá của DeepSeek đến từ mô hình AI R1, được huấn luyện với chi phí chỉ 294.000 USD. Con số này là một cú sốc khi so sánh với 500 triệu USD mà OpenAI chi cho GPT-5.Tuy vậy, cần nhìn nhận một cách công bằng: con số 294.000 USD chưa tính khoản đầu tư 1,6 tỷ USD vào phần cứng (chip Nvidia) mà DeepSeek đã chi trong nhiều năm qua.| Yếu tố so sánh | DeepSeek (R1) | OpenAI (GPT-5) |
|---|---|---|
| Chi phí huấn luyện | 294.000 USD | 500 triệu USD |
| Giá API cho 1 triệu token | 0,03 USD | 0,125 USD |
| Số người dùng hoạt động tháng 9/2025 | 73 triệu | 700 triệu/tuần |
| Định giá (ước tính) | 15 tỷ USD | 300-500 tỷ USD |
| Nguồn chip | Nvidia + Huawei | Nvidia |
Điều thú vị là cách Liang xây dựng DeepSeek. Ông không gọi vốn từ bên ngoài, mà dùng tiền từ quỹ phòng hộ High-Flyer do chính ông thành lập trước đó.
Động lực của ông, như ông chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn hiếm hoi, là "thúc đẩy đổi mới" và "mở rộng giới hạn công nghệ" cho Trung Quốc. Tuy vậy, đừng vội nghĩ DeepSeek đã thắng thế.Tại thị trường nội địa, họ phải đối mặt với Alibaba - tập đoàn dự định chi hơn 50 tỷ USD vào AI trong 3 năm tới. Nhiều nhà phát triển đang chuyển sang sử dụng mô hình Qwen của Alibaba vì "tốt ngang hoặc hơn" DeepSeek.Sự xuất hiện của DeepSeek đã thay đổi cuộc chơi AI toàn cầu. Nó cho thấy Trung Quốc không chỉ là công xưởng thế giới, mà còn là một trung tâm đổi mới công nghệ.Và điều này đang tác động trực tiếp đến thị trường chứng khoán.Cổ phiếu AI Trung Quốc Cơ hội hay bẫy?
Bạn có nhớ cơn sốt cổ phiếu công nghệ Trung Quốc hồi đầu năm? Khi DeepSeek ra mắt, chỉ số công nghệ Trung Quốc tăng 17%.
Nhưng nếu bạn nghĩ đó là cơ hội lớn nhất, bạn đã nhầm. Hãy nhìn vào Cambricon Technologies - công ty được mệnh danh là "Nvidia của Trung Quốc".Trong nửa đầu năm 2025, doanh thu của họ tăng hơn 4.300% so với cùng kỳ, đạt 2,9 tỷ nhân dân tệ (khoảng 400 triệu USD). Lợi nhuận nửa đầu năm lần đầu tiên dương kể từ khi IPO năm 2020, đạt 1 tỷ nhân dân tệ (140 triệu USD).| Công ty | Vốn hóa (tỷ USD) | Tăng từ đầu năm | Sản phẩm chính |
|---|---|---|---|
| Cambricon Technologies | 21 (tài sản CEO) | Gần gấp 3 | Chip AI |
| ByteDance | 69,3 (tài sản CEO Zhang Yiming) | +23,7 tỷ USD | TikTok, AI |
| Tencent | 62,8 (tài sản CEO Ma Huateng) | +40% cổ phiếu | WeChat, AI |
| Pop Mart | 22,2 (tài sản CEO Wang Ning) | Gấp 4 | Búp bê Labubu |
Nhưng cẩn thận! Không phải ai cũng thắng.
Wang Xing của Meituan mất 6,2 tỷ USD (42% tài sản) vì cuộc chiến giá với Alibaba và JD.com. Wang Jianlin, từng là người giàu nhất Trung Quốc, đã rời khỏi danh sách 100 người giàu nhất.Tôi thấy nhiều nhà đầu tư Việt Nam đang nhảy vào cổ phiếu AI Trung Quốc nhưng không hiểu rõ rủi ro. Một số lưu ý: thứ nhất, cạnh tranh trong nước rất khốc liệt; thứ hai, chính sách thuế quan Mỹ có thể thay đổi bất cứ lúc nào; thứ ba, việc định giá các công ty AI vẫn còn nhiều tranh cãi.Lời khuyên của tôi: hãy nhìn vào các công ty có nền tảng vững chắc, như Hansoh Pharmaceutical - nữ tỷ phú Zhong Huijuan, 64 tuổi, từng là giáo viên hóa học, giờ có tài sản 19,7 tỷ USD nhờ các thỏa thuận cấp phép thuốc với Roche, GSK, Merck.Công nghệ sinh học Trung Quốc Mỏ vàng mới của giới đầu tư
Hãy tưởng tượng bạn đang ở một bữa tiệc cocktail dành cho giới đầu tư. Ai cũng nói về AI.
Nhưng có một người đàn ông trung niên lặng lẽ ngồi góc phòng, uống rượu và mỉm cười. Anh ta là nhà đầu tư vào công nghệ sinh học Trung Quốc.Câu chuyện của Hansoh Pharmaceutical là một ví dụ điển hình. Tháng 10 vừa rồi, họ ký thỏa thuận trị giá 1,5 tỷ USD với Roche để phát triển thuốc điều trị ung thư đại tràng.Khoản thanh toán trước 80 triệu USD dự kiến vào đầu năm 2026. Đây là một trong sáu thỏa thuận cấp phép mà Hansoh ký từ năm 2020.| Thỏa thuận | Đối tác | Giá trị | Lĩnh vực |
|---|---|---|---|
| Hansoh - Roche | Thụy Sỹ | 1,5 tỷ USD | Ung thư đại tràng |
| 3SBio - Pfizer | Mỹ | 1,25 tỷ USD + 100 triệu USD cổ phiếu | Ung thư |
| Bristol-Myers - BioNTech | Mỹ - Đức | 11,5 tỷ USD | Ung thư |
| Hansoh - GSK, Merck, Regeneron | Đa quốc gia | Không tiết lộ | Béo phì, ung thư |
Morgan Stanley ước tính đến năm 2030, các loại thuốc xuất xứ từ Trung Quốc có thể đạt doanh số toàn cầu 34 tỷ USD. Đến năm 2040, con số này có thể tăng lên 220 tỷ USD.
Tại sao các công ty dược phương Tây lại đổ xô vào Trung Quốc? Lý do đơn giản: nhiều bằng sáng chế sắp hết hạn, họ cần sản phẩm mới.Trung Quốc có nguồn nhân lực dồi dào, chi phí thấp và khả năng tiếp cận bệnh nhân nhanh chóng. Tuy vậy, rủi ro vẫn còn.Chỉ 8-10% thuốc ở giai đoạn thử nghiệm lâm sàng giai đoạn một có thể ra thị trường. Thêm vào đó, chính quyền Trump được cho là đang cân nhắc hạn chế thuốc giá rẻ từ Trung Quốc.Dù vậy, chuyên gia Cyrus Ng từ Deutsche Bank nhận định các doanh nghiệp dược Trung Quốc vẫn có thể mở rộng sang châu Á và châu Âu. Đó là lý do tại sao tôi cho rằng đây là một trong hai giao dịch "lặng lẽ" đang bùng nổ.Vàng và đồng USD Tín hiệu từ giới đầu tư thông minh
Bạn có để ý thấy giá vàng tăng chóng mặt gần đây? Từ đầu năm 2025, vàng đã tăng gần 27%, vượt mọi kỷ lục trong quá khứ.
Vàng hiện là khoản đầu tư "đông người nhất" tháng 4, thay thế các cổ phiếu công nghệ đình đám như nhóm "Magnificent Seven". Đồng thời, đồng USD đang yếu dần.Chỉ số USD Index vừa trải qua tuần giảm sâu nhất kể từ 2022. Đồng Euro đã đạt giá trị cao nhất so với USD trong hơn 3 năm.| Tài sản | Biến động từ đầu năm 2025 | Nguyên nhân |
|---|---|---|
| Vàng | +27% | Tâm lý trú ẩn an toàn, USD yếu |
| USD Index | -8% | Thuế quan, suy giảm niềm tin |
| Euro | +12% so với USD | Chi tiêu quốc phòng châu Âu tăng |
| S&P 500 | -10% | Bất ổn thương mại, rút vốn |
Goldman Sachs dự báo nếu thuế quan tiếp tục làm suy giảm lợi nhuận doanh nghiệp và thu nhập người tiêu dùng Mỹ, đồng USD sẽ còn mất giá hơn nữa. JP Morgan nâng xác suất suy thoái toàn cầu lên 60%.
Một chuyên gia từ Barclays nhận xét: "Gần 20 năm qua, Mỹ hưởng lợi từ dòng vốn đều đặn chảy vào các tài sản bằng USD. Nhưng giờ mọi chuyện đang thay đổi."Tôi nhớ hồi năm 2020, khi đại dịch bùng phát, ai cũng nghĩ USD sẽ mạnh lên.
Nhưng thực tế, nó đã yếu đi đáng kể trong 2 năm sau đó. Lịch sử đang lặp lại, nhưng với một kịch bản khác.Lời khuyên của tôi dành cho các bạn: đừng bỏ tất cả trứng vào một rổ. Đa dạng hóa danh mục, xem xét vàng như một kênh trú ẩn, và đừng quên các thị trường mới nổi như Trung Quốc và châu Âu.Lời khuyên cho nhà đầu tư Việt Nam Không nên đặt cược tất cả vào phố Wall
Sau gần 10 năm viết blog, tôi nhận thấy một điều: nhà đầu tư Việt Nam thường có tâm lý "đám đông". Khi ai cũng nói về cổ phiếu Mỹ, họ mua.
Khi ai cũng nói về vàng, họ cũng mua. Nhưng thị trường tài chính không vận hành theo kiểu đó.Dưới đây là bảng so sánh hiệu suất các thị trường từ đầu năm 2025:| Kênh đầu tư | Lợi nhuận từ đầu năm 2025 | Rủi ro chính |
|---|---|---|
| Cổ phiếu Mỹ (S&P 500) | -10% | Thuế quan, suy thoái |
| Cổ phiếu Trung Quốc (CSI 300) | +15% | Cạnh tranh, chính sách |
| Công nghệ sinh học Trung Quốc | +60% (Hang Seng Biotech) | Rủi ro thử nghiệm lâm sàng |
| Vàng | +27% | USD phục hồi bất ngờ |
| Trái phiếu chính phủ Mỹ | -2% | Lạm phát, lãi suất |
Một số điểm cần lưu ý cho nhà đầu tư Việt Nam:
Thứ nhất, đừng chạy theo đám đông. Khi 73% nhà đầu tư toàn cầu muốn giảm nắm giữ cổ phiếu Mỹ, đó có thể là lúc bạn nên xem xét lại danh mục của mình.
Thứ hai, hãy tìm hiểu kỹ trước khi đầu tư vào công nghệ sinh học Trung Quốc. Đây là lĩnh vực tiềm năng nhưng rủi ro cao.Chỉ 8-10% thuốc thử nghiệm giai đoạn một ra được thị trường. Thứ ba, vàng vẫn là kênh trú ẩn an toàn trong bối cảnh bất ổn.Nhưng đừng mua vàng khi ai cũng mua. Hãy mua khi giá điều chỉnh.Cuối cùng, đừng quên thị trường Việt Nam. Trong khi dòng tiền toàn cầu đang tìm kiếm cơ hội mới, thị trường chứng khoán Việt Nam cũng có thể hưởng lợi từ làn sóng dịch chuyển này.Tôi kết thúc bài viết này bằng một câu hỏi dành cho bạn: Bạn đã sẵn sàng cho một kỷ nguyên đầu tư mới, nơi Mỹ không còn là trung tâm duy nhất của vũ trụ tài chính? Hãy suy nghĩ và hành động trước khi quá muộn.
