Chuyện Nhà Ông Bảy Từ “Tay Trắng” Đến Biết Mình Có Thể Nhờ Đâu
Ngồi nhâm nhi ly cà phê vỉa hè đầu ngõ, tôi nghe ông Bảy hàng xóm than thở chuyện thằng con trai lớn vừa mất việc, vợ thì đau ốm liên miên. “Khổ quá chú ơi, giờ biết xoay xở sao?” – ông Bảy bóp trán.
Tôi bảo: “Sao anh không thử qua phường hỏi mấy khoản giúp? Em thấy Nghị định 20/2021/NĐ-CP có nhiều cái hay lắm”.Ông Bảy trố mắt: “Ủa, thiệt hả? Tui tưởng mấy cái đó xa vời lắm”.Thực tế, nhiều người như ông Bảy lắm – cứ nghĩ phúc lợi phường xã là gì đó cao siêu, không dành cho mình. Nhưng tôi bảo này, từ 1/7/2025 đến hết 28/2/2027, theo Nghị định 147/2025/NĐ-CP, việc quyết định hưởng trợ cấp đã được giao xuống tận cấp xã rồi.Dễ hơn xưa nhiều!| Loại hỗ trợ | Đối tượng chính | Mức tối thiểu |
|---|---|---|
| Trợ cấp xã hội hàng tháng | Trẻ mồ côi, người già neo đơn, người khuyết tật nặng | 360.000đ/tháng x hệ số (1.0 – 3.0) |
| Hỗ trợ nhà ở khẩn cấp | Hộ nghèo mất nhà do thiên tai | 40.000.000đ/hộ |
| Mai táng phí | Người hưởng trợ cấp hàng tháng qua đời | 7.200.000đ (20 lần mức chuẩn) |
Ông Bảy nghe xong, mắt sáng lên: “Vậy mai mốt tui qua phường hỏi thử coi sao”. Tôi gật đầu: “Đúng rồi, có nhiều khi không hỏi là thiệt đó anh”.
Sang phần tiếp theo, tôi sẽ kể cụ thể hơn về những đối tượng nào được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng – có khi chính bạn hoặc người thân cũng nằm trong danh sách ấy đấy.Ai Được Hưởng Trợ Cấp Hàng Tháng? Nhìn Vào Bảng Này Là Rõ
Hỏi thật, các bạn có bao giờ thấy mông lung khi đọc văn bản luật không? Toàn chữ với số, đọc muốn rụng răng.
Tôi cũng từng vậy, cho đến khi ngồi rà soát từng điều khoản của Nghị định 20/2021. Đây, tôi tổng hợp cho dễ hình dung – ai thuộc diện được nhận “lương” hàng tháng từ phường xã:Nhóm 1: Trẻ em dưới 16 tuổi không nguồn nuôi dưỡng
- Bị bỏ rơi, mồ côi cả cha lẫn mẹ
- Cha mẹ đi tù, mất tích hoặc đang trong trại cai nghiện
- Hệ số: 2.5 (dưới 4 tuổi), 1.5 (từ 4 tuổi trở lên)
Nhóm 2: Người đơn thân nghèo nuôi con
- Chưa có vợ/chồng, hoặc đã mất, đang nuôi con dưới 16 tuổi
- Hoặc nuôi con từ 16-22 tuổi đang đi học
- Hệ số: 1.0 cho mỗi con
Nhóm 3: Người cao tuổi
- Từ 75-80 tuổi, hộ nghèo/cận nghèo ở vùng dân tộc thiểu số: hệ số 1.0
- Từ 80 tuổi không lương hưu: hệ số 1.0
- Người già nghèo không người phụng dưỡng: hệ số 1.5 (60-80 tuổi), 2.0 (trên 80 tuổi)
Nhóm 4: Người khuyết tật
- Đặc biệt nặng: hệ số 2.0
- Trẻ em khuyết tật đặc biệt nặng: hệ số 2.5
- Nặng: hệ số 1.5
Nhóm 5: Trẻ em dưới 3 tuổi hộ nghèo vùng đặc biệt khó khăn
- Hệ số: 1.5
| Nhóm đối tượng | Hệ số | Số tiền/tháng (tạm tính) |
|---|---|---|
| Trẻ mồ côi dưới 4 tuổi | 2.5 | 900.000đ |
| Người già 80 tuổi không lương hưu | 1.0 | 360.000đ |
| Người khuyết tật đặc biệt nặng | 2.0 | 720.000đ |
| Người đơn thân nghèo (mỗi con) | 1.0 | 360.000đ/con |
Thấy không? Mức chuẩn 360.000đ/tháng tuy không cao, nhưng nhân với hệ số thì cũng đỡ đần được phần nào.
Quan trọng là biết mình thuộc diện nào để đi làm hồ sơ. Nhưng khoan, đừng vội mừng – còn một câu chuyện khác về “của cho không” trong lúc nguy cấp.Đó là trợ giúp khẩn cấp, tôi sẽ nói ở phần sau.“Của Cho Không” Trong Lúc Hoạn Nạn Trợ Cấp Khẩn Cấp Có Gì?
Nhà chị Lan bên cạnh tôi bị cháy hồi tháng trước. Lửa thiêu rụi căn bếp, may mà không ai bị thương.
Nhưng cái khó là chị không biết xoay đâu ra tiền sửa lại nhà. Tôi liền chỉ chị qua phường làm thủ tục giúp khẩn cấp.Nghe tôi nói, nhiều người nghĩ: “Chắc phải lằng nhằng lắm, giấy tờ đủ thứ”. Nhưng thực ra, từ 1/7/2025, thẩm quyền quyết định các khoản giúp khẩn cấp đã được chuyển xuống Chủ tịch UBND cấp xã rồi.Nhanh gọn hơn nhiều! Các loại giúp khẩn cấp đáng chú ý:1.Giúp lương thực
- 15kg gạo/người/tháng cho hộ thiếu đói dịp Tết
- Tối đa 3 tháng cho hộ thiếu đói do thiên tai, mất mùa
2. Giúp điều trị thương nặng
- Người bị thương nặng do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn giao thông
- Mức: ít nhất 10 lần mức chuẩn = 3.600.000đ
3. Giúp mai táng khẩn cấp
- Người chết/mất tích do thiên tai, hỏa hoạn
- Mức: 50 lần mức chuẩn = 18.000.000đ
4. Giúp nhà ở
- Hộ nghèo mất nhà do thiên tai: tối thiểu 40.000.000đ
- Di dời nhà khẩn cấp: tối thiểu 30.000.000đ
- Sửa chữa nhà hư hỏng nặng: tối thiểu 20.000.000đ
| Loại hỗ trợ | Mức tối thiểu | Thời gian xử lý |
|---|---|---|
| Làm nhà mới | 40.000.000đ | 2 ngày (cấp thiết) |
| Di dời khẩn cấp | 30.000.000đ | 2 ngày |
| Sửa chữa nhà | 20.000.000đ | 2 ngày |
| Mai táng do thiên tai | 18.000.000đ | 3 ngày làm việc |
Chị Lan sau đó được giúp 20 triệu sửa nhà. Tuy không đủ hết nhưng cũng đỡ phần nào.
Có một điểm hay: trong trường hợp đặc biệt khẩn cấp, Chủ tịch xã có thể quyết định bỏ qua bước bình xét, chi trả ngay cho dân. Nhanh như chớp!Nhưng mà, nói về trợ cấp nuôi con, câu chuyện lại khác. Nó không phải dạng “của cho không” một lần, mà là sự đỡ đần hàng tháng cho những mẹ đơn thân, những gia đình nghèo.Điều đó mới thực sự bền vững.Nuôi Con Có Trợ Cấp Mẹ Đơn Thân Cần Biết Gì?
Chị Hoa – một độc giả quen của blog tôi – từng tâm sự: “Em ly hôn, một mình nuôi thằng cu 5 tuổi. Lương công nhân 7 triệu, trừ tiền nhà, tiền học, còn dư được đồng nào đâu.
Nghe nói có trợ cấp cho mẹ đơn thân nghèo, nhưng không biết thủ tục thế nào”. Tôi bảo chị: “Có đó!Và không phức tạp như chị nghĩ đâu”. Theo Nghị định 20/2021, người đơn thân nghèo đang nuôi con được hưởng:- Trợ cấp xã hội hàng tháng: hệ số 1.0 cho mỗi con (360.000đ/tháng/con)
- Nếu con từ 16-22 tuổi đang học phổ thông, học nghề, cao đẳng, đại học văn bằng thứ nhất thì vẫn được tính
Điều kiện cụ thể:
- Là người chưa có vợ/chồng, hoặc đã có nhưng đã chết/mất tích
- Thuộc diện hộ nghèo hoặc cận nghèo
- Đang trực tiếp nuôi con dưới 16 tuổi
- Hoặc nuôi con từ 16-22 tuổi đang đi học
Hồ sơ cần chuẩn bị:
- Tờ khai theo Mẫu số 1c
- Giấy khai sinh của con
- Sổ hộ khẩu, CMND/CCCD
- Giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân (nếu có)
| Con số | Mức trợ cấp/tháng | Ghi chú |
|---|---|---|
| 1 con | 360.000đ | Hệ số 1.0 |
| 2 con | 720.000đ | Hệ số 1.0 x 2 |
| 3 con | 1.080.000đ | Hệ số 1.0 x 3 |
Chị Hoa sau đó làm hồ sơ, 2 tuần sau đã có quyết định. “Tuy 360 ngàn không nhiều, nhưng đủ tiền sữa cho thằng cu mỗi tháng.
Có còn hơn không, chị ạ” – chị nói. Một điểm cộng cho chính sách này: nếu người đơn thân nghèo mà bản thân cũng là người khuyết tật hoặc người cao tuổi, họ được hưởng cả hai chế độ cùng lúc.Đó là trường hợp ngoại lệ, không bị “chồng chéo” như các đối tượng khác. Vậy nếu bạn đang là mẹ đơn thân, đừng ngại đến phường hỏi.Nhân viên phường giờ cũng nhiệt tình lắm. Còn nếu muốn biết thêm về các khoản giúp khác như mai táng phí hay nuôi dưỡng tại cộng đồng, mời bạn đọc tiếp phần dưới.Chuyện Ma Chay Và Những Khoản Tiền “Cứu Cánh”
Nói đến chuyện ma chay, ai cũng ngại. Nhưng thực tế, đây lại là một trong những khoản giúp thiết thực nhất mà phường xã dành cho người dân.
Cụ thể, theo Nghị định 20/2021, khi một người đang hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng qua đời, gia đình sẽ được giúp chi phí mai táng tối thiểu 7.200.000đ (20 lần mức chuẩn). Các trường hợp được giúp mai táng:- Người đang hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng
- Con của người đơn thân nghèo đang nuôi con
- Người từ 80 tuổi đang hưởng trợ cấp tuất BHXH hàng tháng
Thủ tục đơn giản:
- Tờ khai đề nghị hỗ trợ chi phí mai táng (Mẫu số 04)
- Bản sao giấy chứng tử
- Trong vòng 2 ngày làm việc, Chủ tịch xã sẽ có văn bản đề nghị lên Phòng LĐ-TB&XH
| Loại đối tượng | Mức hỗ trợ | Cơ quan quyết định |
|---|---|---|
| Người hưởng trợ cấp hàng tháng | 7.200.000đ | Chủ tịch UBND cấp xã |
| Người chết do thiên tai, hỏa hoạn | 18.000.000đ | Chủ tịch UBND cấp huyện |
| Không người thân mai táng | Tối thiểu 18.000.000đ | Chủ tịch UBND cấp huyện |
Tôi có ông chú, lúc sống hưởng trợ cấp người già 80 tuổi. Ông mất, gia đình được giúp hơn 7 triệu lo mai táng.
“Tưởng không có, ai ngờ phường còn lo cho tới tận lúc nhắm mắt” – bà con thanh thản hơn phần nào. Nhưng lưu ý: nếu đối tượng được giúp chi phí mai táng theo nhiều văn bản khác nhau, thì chỉ được hưởng một mức cao nhất thôi nhé.Không có chuyện “ăn hai đầu” đâu. Và còn một câu chuyện nữa, về những người già neo đơn được nhận chăm sóc tại cộng đồng.Đó là một mô hình nhân văn mà ít người biết đến.Ai Sẽ Nuôi Mình Khi Về Già? Mô Hình Chăm Sóc Tại Cộng Đồng
Bà Tám ở cuối xóm tôi, 82 tuổi, con cái đều đi làm ăn xa. Bà sống một mình trong căn nhà cũ kỹ.
Tôi nhiều lần thấy bà ngồi thẫn thờ trước hiên. Một hôm, bà khoe: “Tui được phường cho người xuống chăm sóc mỗi tuần.Họ nấu cơm, dọn dẹp, nói chuyện với tui. Có cả trợ cấp nữa”.Đó là mô hình nhận chăm sóc, nuôi dưỡng tại cộng đồng. Ai được nhận chăm sóc?- Trẻ em dưới 16 tuổi không nguồn nuôi dưỡng
- Người cao tuổi thuộc diện hộ nghèo, không người phụng dưỡng
- Người khuyết tật đặc biệt nặng, khuyết tật nặng
Hộ gia đình nhận chăm sóc được hưởng gì?
- Kinh phí hỗ trợ hàng tháng
- Được hướng dẫn, đào tạo nghiệp vụ chăm sóc
- Ưu tiên vay vốn, dạy nghề tạo việc làm
| Đối tượng được chăm sóc | Hỗ trợ cho người chăm sóc (hệ số) |
|---|---|
| Trẻ dưới 4 tuổi (mồ côi) | 2.5 |
| Trẻ từ 4-16 tuổi (mồ côi) | 1.5 |
| Người khuyết tật đặc biệt nặng | 1.0 |
| Trẻ khuyết tật đặc biệt nặng | 2.5 |
Tôi thấy mô hình này hay ở chỗ: người già được ở trong chính ngôi nhà của mình, gần gũi hàng xóm, chứ không phải vào viện dưỡng lão. Còn người chăm sóc có thêm thu nhập, có việc làm.
Điều kiện để làm người chăm sóc:- Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ
- Tự nguyện
- Có nơi ở ổn định
- Có sức khỏe, kinh nghiệm chăm sóc
Nếu bạn biết ai đó đang cần giúp đỡ, hoặc bản thân muốn tham gia làm người chăm sóc, hãy ra phường hỏi. Có lẽ đây là một trong những chính sách nhân văn nhất mà tôi từng thấy.
Kết lại, phúc lợi phường xã không phải là thứ xa vời. Nó ở ngay quanh ta, chỉ là ta có chịu tìm hiểu hay không.Hy vọng bài viết này giúp bạn và người thân có thêm thông tin để vượt qua khó khăn.
