Chào anh em tài xế! Dạo này trời bắt đầu trở lạnh rồi, chắc hẳn nhiều bác đang phải vật lộn với cảnh sáng sớm lên xe, mặt kính mờ đặc, hơi thở phả ra thành khói trắng.
Ngồi trong xe mà cứ như đang ngồi trong tủ lạnh vậy. Tôi nhớ hồi mới chạy xe dịch vụ, nhiều bữa khách lên xe kêu lạnh mà tôi bật sưởi lên lại thấy kính nhanh mờ, bực cả mình.Cứ tưởng bật thêm nút A/C lên cho nó "khô ráo", ai ngờ tốn xăng mà xe vẫn lạnh run. Sau một thời gian tìm hiểu, hỏi han mấy thợ điện lạnh ô tô lão làng, tôi mới vỡ ra bao nhiêu điều.Hôm nay ngồi viết lại mấy cái "bí kíp" này, hy vọng giúp các bác đỡ vất vả hơn trong mùa đông năm nay.Sự thật về nút A/C Bật hay không bật khi trời lạnh?
Chuyện này làm tôi phân vân cả mấy năm trời. Nhiều bác cứ nghĩ điều hòa ô tô cũng giống như điều hòa hai chiều trong nhà, bật sưởi là phải bật A/C.
Nhưng sự thật thì phũ phàng lắm, đa số điều hòa trên xe hơi chỉ có một chiều lạnh, còn hơi nóng để sưởi ấm lại lấy từ chính hơi nóng của động cơ thông qua két nước (heater core). Nói nôm na là, nếu không bật A/C thì xe vẫn có gió nóng thổi ra ào ào.Vậy lúc nào mới cần đến nút A/C? Đó là khi bật chế độ sưởi mà kính lái bị mờ hơi nước.Nút A/C có chức năng hút ẩm cực tốt, nó sẽ làm khô không khí trước khi thổi qua dàn nóng, từ đó giúp kính hết mờ nhanh chóng. Nếu không bật nó, chỉ thổi gió nóng không thôi, độ ẩm trong xe vẫn còn nguyên, kính càng ngày càng mờ thêm.Nhưng khoan, bật A/C trong trời lạnh thì có tốn xăng không? Câu trả lời là có, nhưng không đáng kể nếu các bác chỉ bật trong vài phút cho kính hết mờ rồi tắt đi.Còn nếu trời hanh khô, kính không hề bị mờ, thì các bác cứ tắt hẳn A/C để tiết kiệm nhiên liệu, sưởi vẫn hoạt động ngon lành. Túm lại là: sưởi thì không cần A/C, nhưng chống mờ kính thì cần.
| Tình huống | Bật A/C? |
|---|---|
| Trời lạnh, muốn sưởi ấm | Không cần |
| Kính lái bị mờ hơi nước | Nên bật |
| Trời khô hanh, kính không mờ | Tắt để tiết kiệm |
| Xe có điều hòa 2 chiều | Phải bật |
Khởi động xe trước hay bật sưởi trước?
Ngày xưa tôi toàn làm ngược, lên xe là vặn chìa khóa, bật sưởi hết cỡ rồi mới thắt dây an toàn. Về sau đọc thêm tài liệu kỹ thuật mới thấy mình sai bét.
Các cụ dạy rồi, "dục tốc bất đạt". Bật sưởi ngay khi xe chưa nổ máy hoặc vừa mới nổ, nước làm mát còn lạnh ngắt thì quạt gió chỉ thổi ra gió lạnh, vừa tốn điện ắc quy vừa không có tác dụng gì.Mà ắc quy mà yếu thì khổ lắm, sáng sớm mùa đông đề không nổ máy là đi bộ luôn. Cách làm đúng nhất là: lên xe, nổ máy trước, để nguyên quạt gió ở chế độ thấp hoặc tắt hẳn trong khoảng 1-2 phút.Hoặc có thể để quạt ở mức nhỏ để nó luân chuyển không khí, nhưng đừng bật nhiệt độ cao vội. Lúc này động cơ đang ấm dần lên, nước làm mát cũng nóng theo.Khi thấy kim nhiệt độ bắt đầu nhích lên (hoặc sau khoảng 3-5 phút), lúc đó hãy chỉnh nhiệt độ sang mức nóng, bật quạt to lên. Đảm bảo gió sẽ nóng hổi ngay lập tức.Việc khởi động xe rồi mới bật điều hòa cũng giúp bảo vệ ắc quy. Vì khi bật điều hòa, hệ thống quạt gió và các rơ le sẽ hoạt động, tiêu tốn một lượng điện nhất định.Nếu xe chưa nổ máy, ắc quy phải làm việc một mình, lâu ngày sẽ bị chai, giảm tuổi thọ đáng kể. Các bác nhớ nhé, chỉn chu tí cho xe bền hơn.
| Thao tác | Nên làm | Không nên |
|---|---|---|
| Lúc vừa lên xe | Nổ máy trước | Bật sưởi ngay |
| Sau 1-2 phút | Bật quạt gió mức nhỏ | Bật nhiệt độ cao |
| Khi nước làm mát ấm | Chỉnh nhiệt độ nóng | Tắt máy đột ngột |
| Trước khi xuống xe 3-5p | Tắt hẳn điều hòa | Giữ nguyên nhiệt độ |
Vì sao cứ bật sưởi là kính lái mờ hơi nước?
Trời ơi, cái cảnh này chắc bác tài nào cũng từng gặp. Không bật sưởi thì lạnh cóng, mà bật sưởi lên một lúc là kính lái, kính cửa mờ hết cả, nhìn gương chiếu hậu cũng chẳng thấy gì.
Nguy hiểm vô cùng. Nguyên nhân chủ yếu là do các bác đang để chế độ tuần hoàn không khí trong xe (nút có hình mũi tên quay vòng tròn).Khi bật chế độ này, xe sẽ không hút gió tươi từ bên ngoài vào nữa, mà cứ quẩn quanh hơi thở của mấy người trên xe. Hơi nước trong hơi thở tụ lại, gặp kính lạnh là ngưng tụ thành giọt, mờ hết cả.Cách xử lý thì đơn giản hơn tôi tưởng tượng rất nhiều. Đầu tiên, các bác tắt ngay chế độ tuần hoàn không khí, chuyển sang chế độ lấy gió ngoài (nút có hình mũi tên hướng từ ngoài vào trong xe).Việc này giúp không khí ẩm trong xe được đẩy ra ngoài và hút không khí khô hơn từ bên ngoài vào. Kết hợp bật nút A/C một lúc để máy lạnh hút ẩm, kính sẽ hết mờ trong nháy mắt.Một mẹo nhỏ nữa của mấy bác tài già là thỉnh thoảng hé kính cửa sổ xuống một chút xíu, vừa đủ cho không khí đối lưu, vừa giảm độ ẩm trong xe mà không sợ lạnh. Nếu xe các bác có trang bị chức năng sưởi kính lái (thường là vài đường sọc mảnh ở mép dưới kính), thì bật nó lên, cực kỳ hiệu quả trong việc làm tan sương và băng tuyết vào mùa đông.Nhớ tắt chế độ tuần hoàn là chính, còn lại chỉ là phụ trợ thêm thôi.Nhiệt độ lý tưởng và những sai lầm khiến hao xăng, hại người
Nhiều bác có thói quen bước lên xe là vặn nhiệt độ lên mức cao nhất, quạt gió mạnh nhất để cho nóng nhanh. Các bác ơi, làm vậy vừa hại xe lại vừa hại chính mình.
Khi nhiệt độ trong xe quá chênh lệch với bên ngoài (ví dụ ngoài trời 15 độ mà trong xe lên tới 30 độ), cơ thể chúng ta dễ bị sốc nhiệt khi bước ra ngoài, nhất là với người già và trẻ nhỏ. Mức chênh lệch an toàn chỉ nên từ 3 đến 5 độ C thôi.Tức là ngoài trời lạnh 15 độ thì trong xe chỉ cần khoảng 18-20 độ là đủ ấm và dễ chịu rồi. Chưa kể, việc bật nhiệt độ quá cao còn khiến cho người lái buồn ngủ, mất tập trung, phản xạ chậm hơn.Theo các chuyên gia sức khỏe, trước khi đến điểm dừng khoảng 3-5 phút, các bác nên tắt điều hòa hoặc giảm nhiệt độ xuống để cơ thể kịp thích nghi với nhiệt độ bên ngoài, tránh bị sốc nhiệt khi mở cửa bước xuống. Đây là chi tiết nhỏ nhưng rất quan trọng mà không phải ai cũng để ý.
| Yếu tố | Mức khuyến nghị | Lưu ý |
|---|---|---|
| Chênh lệch nhiệt độ | 3 - 5 độ C | So với bên ngoài |
| Thời gian tắt trước khi dừng | 3 - 5 phút | Tránh sốc nhiệt |
| Bật điều hòa định kỳ | 10 phút / tuần | Duy trì chất bôi trơn |
| Chế độ lấy gió | Ngoài (lấy gió tươi) | Tránh mờ kính |
Bảo dưỡng điều hòa mùa đông Việc không thể bỏ qua
Mùa đông ít khi phải dùng điều hòa lạnh, nhưng các bác đừng vì thế mà quên nó. Có một sự thật là dù trời lạnh, các bác vẫn nên bật điều hòa (bao gồm cả nút A/C) vài tuần một lần, mỗi lần khoảng 10 phút.
Nghe thì có vẻ vô lý, nhưng giải thích thì rất khoa học. Trong hệ thống điều hòa có chứa dầu bôi trơn cho máy nén và các lót cao su.Khi điều hòa không hoạt động trong thời gian dài, dầu này sẽ không được luân chuyển, làm cho các gioăng cao su bị khô, giòn và nứt nẻ, dẫn đến rò rỉ gas về sau. Đó là lý do vì sao có nhiều xe chạy ít, không dùng điều hòa mà vẫn hết gas.Ngoài ra, việc không bật điều hòa thường xuyên còn khiến hơi nước đọng lại trong các ống dẫn khí, tạo điều kiện cho nấm mốc và vi khuẩn phát triển. Bật điều hòa sẽ giúp làm khô hệ thống, loại bỏ bớt độ ẩm, giữ cho không khí trong xe luôn trong lành.Vì vậy, mùa đông này, thỉnh thoảng các bác nhớ bật điều hòa lạnh một chút cho xe nó "khỏe" nhé. Vừa là cách bảo dưỡng định kỳ, lại vừa giúp duy trì tầm nhìn khi kính bị mờ do hơi ẩm.