Chuyện của anh bạn tôi và câu hỏi tưởng dễ mà không dễ
Tuần trước, thằng bạn thân của tôi sau 2 năm đi nghĩa vụ quân sự vừa xuất ngũ. Nó băn khoăn: "Tao đi lính 24 tháng, không đóng BHXH đồng nào, liệu có bị thiệt thòi không?" Tôi cười bảo nó: "Mày yên tâm, thời gian đi nghĩa vụ quân sự được tính vào bảo hiểm xã hội đàng hoàng đấy."
Nhiều người trẻ khi chuẩn bị nhập ngũ hoặc vừa xuất ngũ thường hoang mang không biết thời gian phục vụ trong quân đội có được tính là thời gian đóng bảo hiểm xã hội hay không.
Thực tế, theo quy định tại điểm e khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, hạ sĩ quan, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam phục vụ có thời hạn là đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Điều này có nghĩa là thời gian bạn khoác áo lính hoàn toàn được tính vào quá trình đóng BHXH.Quyền lợi cụ thể khi đi nghĩa vụ quân sự - Ai đóng, đóng bao nhiêu?
Bảng so sánh quyền lợi BHXH giữa người đi nghĩa vụ và quân nhân chuyên nghiệp
| Tiêu chí | Hạ sĩ quan, binh sĩ tại ngũ (nghĩa vụ) | Quân nhân chuyên nghiệp |
|---|---|---|
| Trách nhiệm đóng BHXH | Do đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng đóng | Tự đóng 8% lương tháng vào quỹ hưu trí, tử tuất |
| Mức đóng hàng tháng | Không phải đóng | 8% tiền lương + đơn vị đóng thêm |
| Thời gian tính BHXH | Được tính đầy đủ | Được tính đầy đủ |
| Quyền lợi hưu trí | Có | Có |
| Trợ cấp xuất ngũ | Có (một lần) | Không |
Điều thú vị là người đi nghĩa vụ quân sự không phải bỏ ra đồng nào mà vẫn được tính thời gian đóng BHXH. Cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng sẽ lo toàn bộ phần này.
Trong khi đó, quân nhân chuyên nghiệp phải trích 8% tiền lương hàng tháng để đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất.Cách tính thời gian đóng BHXH cho người đi nghĩa vụ - Công thức đơn giản
Theo Điều 7 Văn bản hợp nhất số 10/VBHN-BQP ngày 8-5-2024 của Bộ Quốc phòng, thời gian phục vụ tại ngũ được tính là thời gian đóng bảo hiểm xã hội. Cụ thể:
Tổng thời gian tính hưởng BHXH = Thời gian đóng BHXH trước nhập ngũ + Thời gian phục vụ tại ngũ + Thời gian đóng BHXH sau xuất ngũ
Ví dụ thực tế từ trường hợp của bạn tôi
Anh bạn tôi trước khi nhập ngũ đã làm việc tại công ty X được 3 năm và có đóng BHXH đầy đủ. Sau 2 năm đi nghĩa vụ, nếu quay lại công ty cũ hoặc làm ở nơi khác, tổng thời gian đóng BHXH của anh ấy sẽ được tính như sau:
| Giai đoạn | Thời gian (năm) | Ghi chú |
|---|---|---|
| Trước nhập ngũ | 3 | Đã đóng BHXH bắt buộc |
| Thời gian tại ngũ | 2 | Được tính là thời gian đóng BHXH |
| Sau xuất ngũ | Tiếp tục cộng dồn | Tùy vào thời gian làm việc thực tế |
| Tổng cộng | 5 + | Được bảo lưu và cộng nối |
Làm thế nào để đóng bù BHXH sau khi xuất ngũ?
Nhiều người sau khi xuất ngũ muốn đóng bù để tăng thời gian tham gia BHXH, nhưng thực tế không cần thiết vì thời gian đi nghĩa vụ đã được tính rồi. Tuy vậy, nếu trước đó bạn có khoảng thời gian gián đoạn hoặc muốn đóng thêm, quy trình như sau:
Bảng hướng dẫn các bước đóng bù BHXH
| Bước | Nội dung | Nơi thực hiện |
|---|---|---|
| 1 | Xác nhận thời gian phục vụ tại ngũ | Ban CHQS huyện/quận |
| 2 | Xin giấy tờ xác nhận quá trình đóng BHXH trước đó | Cơ quan BHXH nơi đã tham gia |
| 3 | Nộp hồ sơ đề nghị cộng nối thời gian | BHXH Bộ Quốc phòng hoặc BHXH địa phương |
| 4 | Nhận quyết định cộng nối | Cơ quan BHXH có thẩm quyền |
Lưu ý quan trọng: Trường hợp trước khi nhập ngũ bạn đã có thời gian đóng BHXH bắt buộc, sau đó xuất ngũ về địa phương, thì BHXH Bộ Quốc phòng sẽ giải quyết việc cộng nối. Nếu bạn xuất ngũ và quay lại cơ quan cũ hoặc làm ở nơi mới, thời gian sẽ được cộng dồn tự động.
Kinh nghiệm thực tế - Những điều cần tránh khi làm thủ tục
Tôi từng gặp trường hợp một bạn trẻ ở quê nhà xuất ngũ nhưng không lấy giấy tờ xác nhận thời gian phục vụ tại ngũ. Mãi 5 năm sau mới quay lại làm thủ tục, lúc đó hồ sơ đã thất lạc một phần.
Rút kinh nghiệm từ câu chuyện đó, tôi khuyên bạn:Bảng checklist giấy tờ cần giữ sau khi xuất ngũ
| Loại giấy tờ | Mục đích | Thời hạn lưu giữ |
|---|---|---|
| Quyết định xuất ngũ | Xác nhận thời gian phục vụ | Vĩnh viễn |
| Sổ BHXH (nếu có) | Ghi nhận quá trình đóng | Vĩnh viễn |
| Giấy chứng nhận tham gia BHXH tại ngũ | Cộng nối thời gian | Ít nhất 10 năm |
| Quyết định nhập ngũ | Đối chiếu thông tin | Ít nhất 5 năm |
Một mẹo nhỏ: Bạn nên chụp ảnh hoặc scan tất cả giấy tờ quan trọng và lưu trữ trên cloud, đề phòng trường hợp thất lạc bản gốc.
Tổng kết - Đi nghĩa vụ không hề thiệt thòi
Qua những thông tin trên, có thể thấy thời gian đi nghĩa vụ quân sự hoàn toàn được tính vào bảo hiểm xã hội. Bạn không chỉ được rèn luyện, trưởng thành mà còn tích lũy thêm thời gian đóng BHXH mà không phải bỏ tiền túi.
Đây là một trong những chính sách ưu đãi của Nhà nước dành cho người thực hiện nghĩa vụ quân sự. Nếu bạn hoặc người thân sắp nhập ngũ, hãy nhớ kiểm tra kỹ sổ BHXH trước khi đi và làm thủ tục xác nhận đầy đủ sau khi xuất ngũ.Đừng để những giấy tờ này thất lạc vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi hưu trí sau này của bạn. Còn thắc mắc gì về vấn đề này, bạn cứ để lại bình luận bên dưới, tôi sẽ cố gắng giải đáp trong khả năng hiểu biết của mình.
