Có những câu nói ta nghe đến thuộc nằm lòng nhưng phải chạm đáy cuộc đời mới thấm. "This too shall pass" – "Điều này rồi cũng qua" – là một trong số đó.
Nhưng ít ai biết rằng, đằng sau câu triết lý tưởng chừng đơn giản này là một con người thật: Lanter Wilson Smith. Hôm nay, tôi muốn ngồi lại cùng bạn, không phải để phân tích văn chương khô khan, mà là để mổ xẻ cách một con người đã biến bốn chữ ấy thành kim chỉ nam cho cả một đời.Khi Nỗi Đau Không Còn Là Kẻ Thù
Tôi nhớ có lần đọc được đâu đó rằng, người ta thường không nhớ những ngày hạnh phúc mà chỉ nhớ những đêm mất ngủ. Với Lanter Wilson Smith, có lẽ ông cũng vậy.
Nhưng điều làm tôi tò mò không phải là ông đã trải qua bao nhiêu sóng gió, mà là cách ông đứng dậy sau mỗi lần vấp ngã. Hãy thử hình dung một buổi sáng tồi tệ nhất của bạn.Có phải nó giống như một cơn ác mộng kéo dài? Smith từng chia sẻ rằng, ông không xem những khoảnh khắc đen tối là kẻ thù cần tiêu diệt.Thay vào đó, ông coi chúng như những cơn mưa rào – đến rồi đi, để lại sau lưng bầu trời quang đãng hơn.
| Khía cạnh | Quan điểm thông thường | Quan điểm của Smith |
|---|---|---|
| Nỗi đau | Cần tránh xa | Là một phần của hành trình |
| Thời gian | Kẻ thù của hạnh phúc | Người bạn của sự chữa lành |
| Ký ức xấu | Cần lãng quên | Bài học để trưởng thành |
| Tương lai | Nguồn lo lắng | Cánh cửa của hy vọng |
Bạn thấy đấy, cùng một sự việc nhưng cách nhìn khác nhau sẽ tạo ra hai cuộc đời hoàn toàn khác biệt. Khi tôi còn làm báo, tôi từng phỏng vấn một cụ bà 80 tuổi sống sót sau chiến tranh.
Cụ nói: "Ngày xưa tưởng không qua nổi, giờ ngồi kể lại mà cười." Câu nói ấy khiến tôi nhớ đến triết lý của Smith đến lạ kỳ. Điều thú vị là, cách tiếp cận này không hề mang tính tiêu cực hay cam chịu.Trái lại, nó đòi hỏi một sự chủ động đáng kinh ngạc. Bởi lẽ, để tin rằng "điều này rồi cũng qua", bạn buộc phải có niềm tin vào tương lai.Và niềm tin ấy không tự nhiên sinh ra – nó được tôi luyện qua từng ngày, từng trải nghiệm, từng giọt nước mắt đã rơi. Vậy điều gì đã giúp Smith duy trì được niềm tin đó trong suốt hành trình dài?Câu trả lời nằm ở phần tiếp theo – nơi chúng ta sẽ cùng nhau giải mã những tầng ý nghĩa sâu xa hơn của câu nói nổi tiếng này.Giải Mã "Điều Này Rồi Cũng Qua" – Không Chỉ Là Một Câu An Ủi
Nhiều người thường hiểu lầm rằng triết lý của Smith chỉ đơn thuần là một câu an ủi xã giao, kiểu như "rồi mọi chuyện sẽ ổn thôi". Nhưng nếu đi sâu vào từng con chữ, bạn sẽ nhận ra ẩn chứa bên trong là cả một hệ thống tư duy phức tạp.
Trước hết, hãy nhìn vào thì của động từ. "This too shall pass" – không phải "this will pass" (điều này sẽ qua) mà là "this too shall pass" (điều này rồi cũng qua).Chữ "too" (cũng) ở đây mang một hàm ý rất sâu sắc: nó gợi nhắc rằng mọi thứ trên đời, kể cả những điều tốt đẹp nhất, đều nằm trong vòng tuần hoàn của thời gian. Nói cách khác, câu này không chỉ dành cho những lúc bạn đau khổ, mà còn là lời nhắc nhở khi bạn đang hạnh phúc.Tôi có một người bạn làm trong lĩnh vực tài chính. Anh ấy từng chia sẻ rằng, câu nói này đã cứu anh ta khỏi sự kiêu ngạo trong những năm tháng thành công rực rỡ nhất."Khi mọi thứ đang lên như diều gặp gió, tôi lại tự nhủ: điều này rồi cũng qua. Và chính sự tỉnh táo đó đã giúp tôi không bị cuốn theo vòng xoáy của danh vọng," anh nói.Thử làm một phép so sánh nhỏ giữa cách hiểu thông thường và cách hiểu theo trường phái Smith:
| Yếu tố | Cách hiểu phổ thông | Cách hiểu của Smith |
|---|---|---|
| Mục đích | Xoa dịu nỗi đau | Nhắc nhở về vô thường |
| Đối tượng | Người đang khổ | Tất cả mọi người |
| Thái độ | Thụ động chờ đợi | Chủ động đón nhận |
| Kết quả | Tạm thời nhẹ lòng | Thay đổi nhận thức lâu dài |
Đây chính là điểm khác biệt lớn nhất giữa một câu nói hay và một triết lý sống. Câu nói hay giúp bạn vượt qua một ngày; triết lý sống giúp bạn vượt qua cả một đời.
Và rõ ràng, Smith đã tạo ra được một triết lý có sức sống mãnh liệt đến mức vượt qua cả ranh giới thời gian và không gian. Nhưng khoan, nếu chỉ dừng lại ở việc hiểu đúng, liệu chúng ta đã khai thác hết giá trị của câu nói này?Thực tế cho thấy, có một khoảng cách rất lớn giữa việc hiểu và việc áp dụng. Vậy làm thế nào để biến triết lý này thành công cụ hữu dụng trong cuộc sống hàng ngày?Hãy cùng tôi khám phá ở phần tiếp theo.Từ Lý Thuyết Đến Thực Hành – Kinh Nghiệm Từ Chính Cuộc Đời Tôi
Nói thật với bạn, tôi không phải là người giỏi áp dụng triết lý ngay từ lần đọc đầu tiên. Có một thời gian, tôi cứ ngậm câu "điều này rồi cũng qua" như một câu thần chú mà chẳng hiểu vì sao mình vẫn thấy bế tắc.
Mãi về sau, tôi mới nhận ra vấn đề nằm ở chỗ: tôi đang dùng nó như một tấm khiên để né tránh, thay vì dùng nó như một chiếc chìa khóa để mở ra cánh cửa mới. Hãy tưởng tượng bạn đang đứng trong một căn phòng tối.Câu nói "điều này rồi cũng qua" có thể hiểu theo hai cách: một là ngồi im chờ trời sáng, hai là mò mẫm tìm công tắc đèn. Cách thứ nhất không sai, nhưng cách thứ hai mới thực sự mang lại giá trị.Và đó chính là điều Smith muốn truyền tải – không phải sự cam chịu, mà là sự chủ động trong việc thay đổi góc nhìn. Qua nhiều năm quan sát và trải nghiệm, tôi rút ra được một số bài học thực tế từ triết lý này:- Thứ nhất, hãy đặt câu hỏi "điều gì đang xảy ra?" thay vì "tại sao lại là tôi?"
- Thứ hai, học cách phân biệt giữa những gì mình kiểm soát được và những gì nằm ngoài tầm tay
- Thứ ba, biến khoảng thời gian chờ đợi thành khoảng thời gian học hỏi
- Thứ tư, chia sẻ triết lý này với những người xung quanh – vì khi bạn giúp người khác vượt qua, bạn cũng đang tự cứu chính mình
Tôi nhớ có một lần, trong giai đoạn khó khăn nhất của công việc viết lách, tôi đã áp dụng nguyên tắc này một cách triệt để. Thay vì ngồi than thở về việc không có cảm hứng, tôi bắt đầu viết về chính sự bế tắc đó.
Kết quả là bài viết ấy trở thành một trong những bài được đọc nhiều nhất trên blog của tôi.| Giai đoạn | Hành động thông thường | Hành động theo triết lý Smith |
|---|---|---|
| Khó khăn | Tìm cách trốn tránh | Đối diện và ghi nhận |
| Bế tắc | Dừng lại chờ đợi | Thử cách tiếp cận mới |
| Thất bại | Tự trách bản thân | Rút kinh nghiệm |
| Thành công | Vội mừng quên mình | Giữ sự khiêm nhường |
Nhưng có lẽ điều quan trọng nhất tôi học được là: triết lý này không phải là đích đến, mà là hành trình. Bạn không thể đọc xong một cuốn sách là trở thành người thấu hiểu vô thường.
Nó giống như việc tập thể dục vậy – phải kiên trì mỗi ngày, mỗi giờ, mỗi phút giây trong nhận thức của mình. Vậy sau tất cả, điều gì khiến triết lý của Lanter Wilson Smith trở nên đặc biệt đến vậy?Phải chăng có một yếu tố văn hóa hay bối cảnh lịch sử nào đó làm nên sức hút của nó? Hãy cùng tôi tìm hiểu ở phần cuối cùng của bài viết này.Vì Sao Triết Lý Này Vượt Qua Mọi Ranh Giới Văn Hóa?
Có một điều thú vị mà tôi nhận ra khi tìm hiểu về Lanter Wilson Smith: triết lý của ông không hề bị giới hạn trong một nền văn hóa hay quốc gia cụ thể nào. Khi dịch sang tiếng Việt, câu "This too shall pass" trở thành "Điều này rồi cũng qua" – và bạn biết không, nó vẫn giữ nguyên được sức mạnh nguyên thủy của mình.
Điều này khiến tôi liên tưởng đến một nghiên cứu về dịch thuật mà tôi từng đọc. Theo đó, một bản dịch thành công không chỉ đơn thuần là chuyển ngữ mà còn phải chuyển tải được tinh thần và bối cảnh văn hóa của tác phẩm gốc.Và có vẻ như triết lý của Smith đã làm được điều đó một cách xuất sắc. Hãy thử nghĩ xem, tại sao một câu nói xuất phát từ bối cảnh văn hóa phương Tây lại có thể chạm đến trái tim của người Việt chúng ta?Có lẽ bởi vì nó chạm vào một nỗi niềm chung của nhân loại: nỗi sợ hãi trước sự vô thường của cuộc sống. Dù bạn là ai, đến từ đâu, bạn cũng sẽ có những lúc cảm thấy mọi thứ quá sức chịu đựng.| Phương diện | Cách tiếp cận phương Tây | Cách tiếp cận phương Đông |
|---|---|---|
| Trọng tâm | Cá nhân tự thân | Cộng đồng cùng nhau |
| Phương pháp | Phân tích lý tính | Chiêm nghiệm tâm linh |
| Thái độ với thời gian | Tuyến tính, hướng tới | Tuần hoàn, quay vòng |
| Biểu hiện | Hành động quyết đoán | Chấp nhận uyển chuyển |
Thú vị hơn, khi du nhập vào Việt Nam, triết lý này dường như được "bản địa hóa" một cách tự nhiên. Nó hòa quyện với quan niệm "sống chết có số, phú quý tại thiên" của người Á Đông, nhưng đồng thời vẫn giữ được tinh thần chủ động của phương Tây.
Chính sự giao thoa này đã tạo nên một sức hút kỳ lạ. Tôi còn nhớ có một lần chia sẻ câu chuyện này với một người bạn làm trong lĩnh vực giáo dục.Cô ấy nói rằng, cô thường dùng câu nói này để dạy học trò của mình về sự kiên nhẫn. "Bọn trẻ bây giờ sống trong thời đại tốc độ, chúng muốn mọi thứ đến ngay lập tức.Câu nói này như một cú hãm phanh, giúp chúng học cách chờ đợi và tin tưởng vào quá trình," cô giải thích. Có lẽ, điều làm nên sức sống bền bỉ của triết lý này chính là tính ứng dụng phổ quát của nó.Dù bạn đang đối mặt với khó khăn trong công việc, trục trặc trong tình cảm, hay đơn giản chỉ là cảm giác mệt mỏi của cuộc sống thường nhật, câu nói ấy vẫn vang lên như một lời nhắc nhở đầy trìu mến: mọi thứ rồi sẽ qua, và bạn sẽ mạnh mẽ hơn sau mỗi lần vượt qua. Kết thúc bài viết này, tôi không có ý định tổng kết hay rút ra bài học gì to tát.Bởi lẽ, triết lý của Lanter Wilson Smith không phải để hiểu, mà để sống cùng. Và biết đâu, đúng như câu nói của ông, chính sự "không tổng kết" này cũng sẽ trở thành một phần trong hành trình tìm kiếm ý nghĩa của chính bạn.Điều duy nhất tôi muốn bạn nhớ là: hãy cứ bước tiếp, vì điều này rồi cũng qua.