Cập nhật mới nhất: Tiêu chuẩn tự cách ly Covid tại Việt Nam bạn cần biết

Chuyện chưa kể về những ngày cách ly và những quy định đã thay đổi

Các bạn có nhớ cái thời điểm mà cả xóm mình ai cũng nơm nớp lo sợ mỗi khi nghe tiếng loa phường thông báo có ca F0 không? Tôi còn nhớ rõ cái cảm giác hồi tháng 7/2021, khi khu vực Giảng Võ, Hà Nội bị phong tỏa, cả con phố im lìm như thể ai đó đã bấm nút tạm dừng cuộc sống.

Hình ảnh những hàng rào chắn xanh lè trước cửa nhà, những nhân viên y tế mặc đồ bảo hộ kín mít chạy xe máy đi lấy mẫu xét nghiệm, ám ảnh đến mức giờ nghĩ lại vẫn thấy rùng mình. Nhưng thời thế đã thay đổi rồi.

Covid-19 giờ đã được xếp vào nhóm bệnh truyền nhiễm nhóm B, cùng hội cùng thuyền với bệnh cúm mùa. Nghĩa là sao?

Là nó vẫn tồn tại, vẫn lây, nhưng không còn là nỗi khiếp sợ như xưa nữa. Theo số liệu từ Bộ Y tế, từ đầu năm 2025 đến nay, Việt Nam ghi nhận 148 trường hợp mắc tại 27 tỉnh thành, chủ yếu là các ca nhẹ lẻ tẻ, không có ca tử vong.

Trung bình mỗi tuần chỉ khoảng 20 ca - con số này nhỏ hơn rất nhiều so với đỉnh dịch. Thế nhưng, vẫn có nhiều bạn đọc thắc mắc: "Giờ mắc Covid thì có bị đưa đi cách ly tập trung không?", "Tự cách ly tại nhà thì cần làm những gì?", "Có phải ký cam kết gì không?".

Bài viết này tôi sẽ giải đáp tất tần tật, dựa trên những quy định mới nhất từ Bộ Y tế và các văn bản pháp luật hiện hành.

Ai phải cách ly, ai không? Bảng phân loại mới nhất

Trong quá khứ, việc cách ly được quy định cực kỳ chặt chẽ. Theo Quyết định 879/QĐ-BYT hồi tháng 3/2020, những người sau đây phải cách ly tại nhà: người tiếp xúc với người tiếp xúc gần với ca bệnh xác định, những người đã qua cách ly tập trung nhưng có kết quả âm tính, và các đối tượng khác theo chỉ đạo của Thủ tướng.

Thời gian cách ly là 14 ngày kể từ ngày tiếp xúc lần cuối với nguồn nghi ngờ truyền nhiễm. Nhưng giờ đây, mọi thứ đã nhẹ nhàng hơn rất nhiều.

Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) đã có văn bản hướng dẫn mới vào ngày 20/5/2025, trong đó nhấn mạnh rằng việc "chuẩn bị sẵn sàng khu cách ly" không có nghĩa là sẽ cách ly tập trung như hồi đại dịch. Các bệnh viện chỉ chuẩn bị 1-2 phòng bệnh để tiếp nhận các ca Covid-19 nặng, đặc biệt là những người có bệnh nền hoặc vừa phẫu thuật xong, nhằm kiểm soát lây nhiễm chéo.

Vậy ai cần tự cách ly? Thứ nhất, người có triệu chứng nghi ngờ (sốt, ho, khó thở, sổ mũi, đau rát họng) cần chủ động cách ly tại nhà.

Thứ hai, người có kết quả xét nghiệm dương tính với Covid-19, dù không triệu chứng. Thứ ba, người đi từ vùng có dịch về (dù hiện tại Việt Nam chưa có khuyến cáo chính thức về vùng dịch nào).

PGS Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng, từng chia sẻ trên báo Tuổi Trẻ rằng: "Covid-19 không mất đi, nó sẽ có lúc tăng lúc giảm như cúm mùa". Vì vậy, người dân không nên quá lo lắng nhưng cũng đừng chủ quan.

Bản cam kết tự cách ly và những điều bạn cần biết khi ở nhà

Tôi còn nhớ hồi tháng 3/2020, khi dịch bùng phát lần đầu, ai bị cách ly tại nhà cũng phải ký một bản cam kết với chính quyền địa phương. Bản cam kết đó có tên gọi "Bản cam kết cách ly y tế tại nhà để phòng Covid-19", được ban hành kèm theo Quyết định 879/QĐ-BYT.

Nội dung của nó khá chi tiết và nghiêm ngặt, bao gồm 7 điều khoản:

1. Thực hiện nghiêm các biện pháp phòng chống dịch

2. Chấp hành tự cách ly tại nhà đúng thời gian quy định

3. Không ra khỏi nơi ở trong suốt thời gian cách ly

4. Không tổ chức liên hoan, tụ tập đông người

5. Các thành viên trong gia đình tự theo dõi sức khỏe, thông báo ngay khi có triệu chứng

6. Hàng ngày đeo khẩu trang, rửa tay bằng xà phòng, vệ sinh nhà cửa

7. Động viên, chia sẻ, giúp đỡ nhau trong thời gian cách ly

Nhưng giờ đây, với việc Covid-19 đã chuyển sang nhóm B, quy trình này đã được nới lỏng đáng kể. Theo hướng dẫn giám sát và phòng chống Covid-19 của Bộ Y tế hiện hành, người mắc Covid-19 khi điều trị ngoại trú chỉ cần:

• Đeo khẩu trang khi ra khỏi phòng hoặc tiếp xúc với người khác

• Tự cách ly tại nơi lưu trú ít nhất 5 ngày kể từ khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên hoặc từ khi có kết quả xét nghiệm dương tính

• Đeo khẩu trang đến hết ngày thứ 10 để tránh lây nhiễm cho người khác

• Nếu cần rời khỏi nơi lưu trú, phải tuân thủ đeo khẩu trang, khử khuẩn tay thường xuyên, hạn chế tiếp xúc

Người chăm sóc hoặc người ở cùng nhà với người bệnh cũng có những yêu cầu riêng: đeo khẩu trang khi tiếp xúc, hạn chế tiếp xúc không cần thiết, rửa tay thường xuyên, vệ sinh khử khuẩn các vật dụng và bề mặt tiếp xúc hàng ngày.

Chi phí cách ly Ai trả, trả thế nào?

Đây là vấn đề khiến nhiều người quan tâm, đặc biệt là những ai có kế hoạch đi nước ngoài về. Theo quy định tại Điều 49 Luật Phòng chống bệnh truyền nhiễm, người mắc bệnh dịch thuộc nhóm A phải được cách ly.

Và khi Covid-19 còn là bệnh nhóm A, người bị cách ly được miễn viện phí, được cấp không thu tiền nước uống, khăn mặt, khẩu trang, dung dịch rửa tay, bàn chải đánh răng, xà phòng... Tuy vậy, từ ngày 1/9/2020, Chính phủ đã có sự điều chỉnh.

Theo Công văn số 7713/VPCP-KTTH, người nhập cảnh vào Việt Nam phải tự chi trả chi phí cách ly:

• Nếu cách ly tại khách sạn, resort: tự trả toàn bộ chi phí ăn, ở, sinh hoạt theo mức giá do địa điểm đó quy định

• Nếu cách ly tập trung tại doanh trại quân đội, trường quân đội: phải trả 80.000 đồng/ngày tiền ăn và 40.000 đồng/ngày chi phí sinh hoạt

Riêng người nghèo được giúp 40.000 đồng/ngày tiền ăn từ ngân sách nhà nước. Nhưng hiện tại, khi Covid-19 đã là bệnh nhóm B, các quy định về chi phí cách ly tập trung hầu như không còn được áp dụng rộng rãi.

Đa số các ca mắc đều được điều trị ngoại trú, tự cách ly tại nhà và tự chi trả các chi phí liên quan (thuốc men, xét nghiệm nếu cần).

Lời khuyên thực tế từ người từng "vượt Covid"

Là một người đã từng mắc Covid-19 hồi tháng 3/2022, tôi hiểu cảm giác lo lắng của các bạn khi nghe tin mình dương tính. Lúc đó tôi sốt 39 độ, đau họng như có dao cắt, mất vị giác hoàn toàn.

Nhưng may mắn là sau 5 ngày cách ly tại nhà, các triệu chứng giảm dần và tôi hồi phục hoàn toàn. Từ trải nghiệm của bản thân và những gì tôi tìm hiểu được, xin chia sẻ với các bạn một số kinh nghiệm thực tế:

Thứ nhất, đừng vội vàng mua thuốc kháng virus khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Phần lớn các ca Covid-19 hiện nay đều nhẹ, chỉ cần điều trị triệu chứng: hạ sốt bằng paracetamol, giảm ho bằng các loại siro thảo dược, uống nhiều nước ấm, bổ sung vitamin C và kẽm. Thứ hai, chuẩn bị sẵn một "bộ kit cách ly" trong nhà: khẩu trang y tế, dung dịch sát khuẩn tay, nhiệt kế, máy đo SpO2 (nếu có), thuốc hạ sốt, thuốc ho.

Những thứ này sẽ giúp bạn chủ động hơn khi không may mắc bệnh. Thứ ba, cách ly không có nghĩa là "nhốt mình trong phòng".

Hãy mở cửa sổ để không khí lưu thông, tập thể dục nhẹ nhàng, giữ tinh thần lạc quan. Tôi từng đọc một nghiên cứu cho thấy những người có tinh thần tích cực trong thời gian cách ly có khả năng hồi phục nhanh hơn 30% so với những người lo lắng quá mức.

Cuối cùng, hãy nhớ rằng Covid-19 giờ đây không còn đáng sợ như xưa. Nhưng với những người thuộc nhóm nguy cơ cao (người trên 65 tuổi, người có bệnh nền như tim mạch, tiểu đường, suy thận, phụ nữ mang thai), việc theo dõi sát sao và đến cơ sở y tế kịp thời vẫn là điều vô cùng quan trọng.

Hy vọng những thông tin này sẽ giúp các bạn không còn hoang mang khi nghe đến Covid-19. Hãy nhớ: kiến thức là vũ khí tốt nhất để chống lại mọi loại bệnh tật.

Nếu còn thắc mắc gì, đừng ngần ngại để lại bình luận bên dưới, tôi sẽ cố gắng giải đáp trong thời gian sớm nhất!