Bé 10 tháng tuổi tập đi: Dấu mốc phát triển quan trọng và cách hỗ trợ

Chào các bố mẹ, lại là mình đây! Hôm nay mình muốn chia sẻ một chủ đề mà chắc hẳn rất nhiều gia đình có con nhỏ đang quan tâm: bé 10 tháng tuổi tập đi.

Mình còn nhớ hồi cu Tít nhà mình bắt đầu chập chững, mình cứ lo lắng đủ thứ, từ việc bé có đi đúng tuổi không, có nên dùng xe tập đi không, đến chuyện sợ con bị té. Cảm giác đó, ai từng làm cha mẹ chắc đều thấu hiểu.

Thực tế, theo các chuyên gia từ Vinmec, bé 10 tháng tuổi thường bắt đầu tập đứng và đi, nhưng mỗi bé có một tốc độ riêng. Có bé 9 tháng đã biết bám ghế đứng dậy, có bé phải đến 12 tháng mới bước những bước đầu tiên.

Quan trọng là mình hiểu đúng và giúp con đúng cách. Trong bài viết này, mình sẽ tổng hợp những thông tin mới nhất, kèm kinh nghiệm thực tế, để giúp các bố mẹ tự tin hơn trên hành trình này nhé.

Dấu mốc phát triển vận động ở bé 10 tháng tuổi

Trước khi nói về chuyện tập đi, mình muốn các bố mẹ hiểu rõ các cột mốc phát triển vận động của bé. Không phải tự nhiên mà bé có thể đứng dậy và bước đi được đâu.

Đó là cả một quá trình tích lũy từ những tháng đầu đời. Theo bác sĩ Lê Thanh Cẩm (Vinmec Đà Nẵng), một em bé khỏe mạnh sẽ phát triển vận động theo một trình tự nhất định.

Mình đã tổng hợp lại trong bảng dưới đây để bố mẹ dễ theo dõi:

Nhưng đừng quá cứng nhắc với bảng này nhé! Mình có một người bạn, con chị ấy 11 tháng mới biết bò, nhưng đến 13 tháng đã chạy lon ton.

Mỗi bé có một nhịp riêng. Theo nghiên cứu, trẻ chỉ được coi là chậm biết đi khi đến 18 tháng tuổi mà vẫn chưa đi được.

Vì vậy, nếu bé nhà mình 10 tháng mới bắt đầu tập đứng, đó hoàn toàn là bình thường. Theo thông tin từ Long Châu, trẻ thường bắt đầu tập đi những bước đầu tiên khi được 9 đến 12 tháng tuổi, và đến 15 tháng thì có thể đi lại khá tốt.

Mình thấy nhiều bố mẹ hay sốt ruột khi thấy con nhà hàng xóm đi sớm hơn con mình. Nhưng mình khuyên thật, đừng so sánh làm gì.

Mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt, và điều quan trọng là con mình có khỏe mạnh, vui vẻ hay không. Ngoài ra, bố mẹ cũng cần lưu ý rằng để bé biết đi, cần có sự phát triển đồng bộ của nhiều yếu tố: bộ xương đủ cứng cáp, các cơ bắp, hệ thần kinh và não bộ phát triển bình thường.

Vì vậy, nếu bé có vẻ chậm hơn một chút, đừng vội lo lắng, hãy kiên nhẫn và quan sát.

Dấu hiệu nhận biết bé sẵn sàng tập đi

Mình nhớ hồi cu Tít bắt đầu có những dấu hiệu sẵn sàng tập đi, mình cứ như người phát hiện ra kho báu vậy. Các bố mẹ hãy để ý những biểu hiện sau để biết con mình đã sẵn sàng chưa nhé:

Bé bám đồ đạc để đứng dậy: Đây là một trong những dấu hiệu đầu tiên.

Bé sẽ bám vào ghế sofa, bàn, hoặc thành giường để kéo mình lên tư thế đứng. Lúc này, các cơ chân và sự phối hợp của bé đang được rèn luyện.

Mình hay để ý cu Tít bám vào thành ghế, mặt đỏ bừng vì cố gắng, nhưng mắt thì sáng lên vì thích thú. Bé di chuyển men theo đồ đạc (cruising): Sau khi đã đứng được, bé sẽ bắt đầu di chuyển từ vật này sang vật khác.

Ví dụ, bé bám vào bàn cà phê, rồi từ từ di chuyển sang ghế sofa. Điều này cho thấy bé đang học cách cân bằng và chuyển trọng lượng cơ thể.

Bé có thể đứng một mình vài giây: Đây là bước ngoặt lớn! Bé sẽ buông tay khỏi điểm tựa và đứng trong vài giây trước khi ngồi xuống hoặc ngã.

Lúc này, mình thấy cu Tít có vẻ mặt rất tự hào, như kiểu "Con làm được rồi nè!". Theo CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ), những cột mốc này thường đạt được khi trẻ được 1 tuổi.

Tuy vậy, mình thấy nhiều bé 10 tháng đã có những biểu hiện này rồi. Để giúp bố mẹ dễ hình dung, mình tổng hợp trong bảng dưới đây:

Một lưu ý nhỏ: khi thấy bé có những dấu hiệu này, bố mẹ hãy đảm bảo không gian xung quanh an toàn. Đồ đạc trong nhà phải được cố định chắc chắn, tránh để bé kéo đổ.

Mình từng thấy một bé bị ngã vì kéo phải cây cảnh không được cố định, may mà không sao.

Cách hỗ trợ bé tập đi an toàn và hiệu quả

Khi thấy con bắt đầu tập đi, mình biết các bố mẹ sẽ rất háo hức muốn giúp đỡ. Nhưng theo kinh nghiệm của mình, và cả từ các chuyên gia, việc giúp cần đúng cách để không ảnh hưởng đến sự phát triển của bé.

Không ép bé tập đi quá sớm: Nhiều bố mẹ thấy con 8-9 tháng đã muốn tập đi ngay, nhưng theo các chuyên gia từ Long Châu, việc ép bé tập đi sớm có thể gây hại. Xương cẳng chân của trẻ dưới 1 tuổi còn khá mềm, chứa nhiều nước và ít canxi, nên dễ bị biến dạng như chân vòng kiềng.

Ngoài ra, thị giác của bé cũng chưa phát triển hoàn toàn, nếu tập đi sớm, bé có thể bị hạn chế tầm nhìn. Cho bé tập đi trên bề mặt an toàn: Mình thường trải thảm mềm trong phòng cho cu Tít tập đi.

Tránh cho bé đi trên nền gạch trơn trượt hoặc bề mặt quá cứng. Nếu có thể, hãy để bé đi chân trần để cảm nhận mặt đất tốt hơn, giúp phát triển các cơ bàn chân.

Sử dụng đồ chơi đẩy, không dùng xe tập đi: Theo cảnh báo từ nhiều chuyên gia, xe tập đi dành cho trẻ sơ sinh có thể gây nguy hiểm vì bé có thể di chuyển nhanh và va vào đồ đạc, hoặc bị lật. Thay vào đó, bố mẹ nên cho bé dùng đồ chơi đẩy có tay cầm, như xe đẩy hàng đồ chơi.

Mình mua cho cu Tít một cái xe đẩy có bánh xe và tay cầm, bé rất thích và tập đi an toàn hơn. Tạo không gian an toàn cho bé di chuyển: Bố mẹ hãy dọn dẹp những vật dụng nguy hiểm, đồ sắc nhọn ra khỏi khu vực bé tập đi.

Đảm bảo đồ đạc được cố định chắc chắn vào tường. Mình còn lắp thêm cổng chắn ở cầu thang để tránh bé leo lên.

Dưới đây là một số hoạt động giúp bé tập đi mà mình đã áp dụng:

Một điều mình muốn nhấn mạnh: đừng quá lo lắng nếu bé bị ngã. Ngã là một phần của quá trình học đi.

Quan trọng là bố mẹ ở bên cạnh động viên, an ủi và đảm bảo an toàn. Cu Tít ngã không biết bao nhiêu lần, nhưng mỗi lần ngã, mình chỉ nhẹ nhàng đỡ bé dậy, xoa nhẹ chỗ đau và nói “Không sao đâu con, cố gắng lên”.

Rồi bé lại đứng dậy và tiếp tục.

Những sai lầm thường gặp khi cho bé tập đi

Trong quá trình tìm hiểu và trải nghiệm thực tế, mình thấy có một số sai lầm mà nhiều bố mẹ mắc phải. Mình xin chia sẻ để các bố mẹ tránh nhé.

So sánh con mình với con người khác: Đây là sai lầm phổ biến nhất. Mỗi bé có tốc độ phát triển riêng.

Có bé 10 tháng đã biết đi, có bé 15 tháng mới bắt đầu. Việc so sánh chỉ làm bố mẹ thêm lo lắng và có thể dẫn đến những hành động sai lầm như ép bé tập đi quá sớm.

Dùng xe tập đi không đúng cách: Nhiều bố mẹ nghĩ xe tập đi sẽ giúp bé đi nhanh hơn. Nhưng theo các chuyên gia từ Long Châu, xe tập đi có thể gây hại.

Bé ngồi trong xe tập đi thường không học được cách giữ thăng bằng đúng, và có thể bị té ngã khi di chuyển nhanh. Ngoài ra, việc sử dụng xe tập đi quá sớm (trước 9 tháng) có thể ảnh hưởng đến xương khớp của bé.

Không tạo không gian an toàn: Một số bố mẹ để bé tập đi trong không gian có nhiều đồ đạc nguy hiểm, như bàn có góc nhọn, ổ điện, dây điện… Điều này rất nguy hiểm. Mình khuyên bố mẹ nên dành riêng một khu vực an toàn cho bé tập đi, có thảm mềm và loại bỏ các vật dụng nguy hiểm.

Không chú ý đến dinh dưỡng: Để bé có đủ sức mạnh để tập đi, dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng. Theo Vinmec, bố mẹ cần bổ sung cho bé các vi khoáng chất thiết yếu như kẽm, lysine, crom, selen, vitamin B1… Những chất này không chỉ giúp tiêu hóa mà còn giúp xương chắc khỏe.

Ép bé tập đi khi bé chưa sẵn sàng: Mình từng thấy một bà mẹ ép con 8 tháng tuổi tập đi bằng cách cầm tay bé kéo đi. Bé khóc ré lên vì sợ.

Điều này không chỉ không hiệu quả mà còn gây áp lực tâm lý cho bé. Hãy để bé tự nhiên phát triển theo nhịp của mình.

Dưới đây là bảng so sánh giữa việc làm đúng và sai khi cho bé tập đi:

Khi nào cần đưa bé đi khám?

Mặc dù mỗi bé có một nhịp phát triển riêng, nhưng bố mẹ cũng cần lưu ý một số dấu hiệu bất thường để đưa bé đi khám kịp thời. Theo các chuyên gia từ Vinmec và Long Châu, dưới đây là những dấu hiệu cần chú ý:

Bé chậm biết đi sau 18 tháng: Đây là mốc thời gian quan trọng.

Nếu bé đến 18 tháng tuổi (1,5 tuổi) mà vẫn chưa biết đi, bố mẹ nên đưa bé đi khám. Tuy vậy, đừng đợi đến 18 tháng mới đi khám nếu thấy bé có những dấu hiệu bất thường khác.

Bé không có các cột mốc phát triển trước đó: Theo bác sĩ Ma Văn Thấm (Vinmec Phú Quốc), nếu bé không biết lẫy lúc 3 tháng, không biết ngồi lúc 6-8 tháng, không biết bò lúc 9 tháng, thì đó có thể là dấu hiệu của vấn đề về vận động. Bé có dấu hiệu yếu cơ hoặc cứng cơ: Nếu bé có vẻ yếu ớt, không thể nâng đỡ cơ thể, hoặc ngược lại, cơ thể quá cứng, khó cử động, bố mẹ cũng nên đưa bé đi khám.

Bé có vấn đề về thăng bằng: Nếu bé thường xuyên bị ngã hoặc không thể giữ thăng bằng khi đứng, đó có thể là dấu hiệu của vấn đề về tai trong hoặc hệ thần kinh. Bé có các bệnh lý nền: Trẻ sinh non, trẻ có bệnh lý về xương khớp, hoặc trẻ có vấn đề về thần kinh cần được theo dõi sát sao hơn.

Dưới đây là bảng tóm tắt các dấu hiệu cần đưa bé đi khám:

Mình nhớ có lần cu Tít 12 tháng vẫn chưa biết đi, mình cũng lo lắng lắm. Nhưng sau khi tìm hiểu và tham khảo ý kiến bác sĩ, mình biết rằng bé vẫn trong giới hạn bình thường.

Và đúng như vậy, đến 13 tháng, cu Tít bắt đầu đi những bước đầu tiên. Vì vậy, bố mẹ hãy bình tĩnh và kiên nhẫn nhé.

Kinh nghiệm thực tế từ các bố mẹ đã trải qua

Mình đã từng trò chuyện với rất nhiều bố mẹ có con trong độ tuổi tập đi, và mỗi người đều có những câu chuyện thú vị. Mình xin chia sẻ một số kinh nghiệm thực tế mà các bố mẹ đã chia sẻ với mình.

Chị Lan (Hà Nội): “Con mình 10 tháng bắt đầu tập đứng, nhưng phải đến 14 tháng mới đi vững. Mình không ép, chỉ tạo điều kiện cho bé tập.

Mỗi ngày mình đều dành thời gian chơi với bé, nắm tay bé đi. Quan trọng nhất là kiên nhẫn.”

Anh Tuấn (TP.

HCM): “Mình từng mua xe tập đi cho con, nhưng sau khi đọc bài báo về tác hại, mình bỏ luôn. Thay vào đó, mình cho con đẩy một cái ghế nhỏ.

Bé thích lắm và tập đi nhanh hơn.”

Chị Hoa (Đà Nẵng): “Con mình sinh non, nên mọi thứ đều chậm hơn một chút. Mình đưa bé đi khám định kỳ và được bác sĩ hướng dẫn cách tập vật lý trị liệu.

Bé 16 tháng mới biết đi, nhưng giờ khỏe mạnh bình thường.”

Dưới đây là một số lời khuyên tổng hợp từ các bố mẹ:

Mình cũng muốn nói thêm, đừng quên ghi lại những khoảnh khắc đáng yêu của bé trong giai đoạn này. Mình vẫn còn giữ những đoạn video cu Tít chập chững những bước đầu tiên.

Nhìn lại, mình thấy thật xúc động và biết ơn vì đã đồng hành cùng con trong những bước đi đầu đời. Hy vọng những chia sẻ trên sẽ giúp các bố mẹ tự tin hơn khi cùng con bước vào giai đoạn tập đi.

Hãy nhớ rằng, mỗi đứa trẻ là một món quà đặc biệt, và hành trình phát triển của chúng là duy nhất. Chúc các bé luôn khỏe mạnh và sớm chập chững những bước đi đầu tiên!